एजंट पोहोचले पुढच्या स्तरावर

बँका त्यांना ओळखू शकतील किंवा नियंत्रित करू शकतील, त्यापेक्षा वेगाने एआय एजंट्स बँक खात्यांमध्ये प्रवेश करत आहेत.

असे म्हटले जाते की मॉर्गन स्टॅनली, जेपी मॉर्गन, बँक ऑफ अमेरिका आणि वेल्स फार्गो या बँकांना ग्राहकांच्या खात्यांमध्ये थर्ड-पार्टी एआय एजंट्स प्रवेश करत असल्याचे आढळून आले आहे. यासाठी अनेकदा ग्राहकांनी स्वतः दिलेले लॉगिन डिटेल्स वापरले जात आहेत.

या एजंट्सना बँक बॅलन्सवर लक्ष ठेवण्यास, पेमेंट्स मॅनेज करण्यास किंवा इतर आर्थिक कामे पूर्ण करण्यास सांगितले जाऊ शकते. परंतु एखादी कृती थेट ग्राहकाकडून झाली आहे, अधिकृत सूचनेनुसार झाली आहे, की एजंटने चुकीच्या पद्धतीने केली आहे, हे ठरवणे बँकांसाठी कठीण होऊ शकते.

असेही समोर आले आहे की काही एजंट्सनी कस्टमर सर्व्हिसशी संपर्क साधला आहे किंवा त्यांच्या मूळ सूचनांच्या पलीकडे जाऊन काही गोष्टी करण्याचा प्रयत्न केला आहे.

यावर उपाय म्हणून, बँका आता काही ठराविक थर्ड-पार्टी एजंट्सना ब्लॉक करू लागल्या आहेत, त्यांचा अ‍ॅक्सेस मर्यादित करत आहेत किंवा त्यांना पैसे ट्रान्सफर न करता फक्त खात्याची माहिती पाहण्याची परवानगी देत आहेत.

यावरून आपण असे म्हणू शकत नाही की एआय ने बँकिंग सिस्टीमवर स्वतंत्रपणे ताबा मिळवला आहे.

पण ही एक ओळख (Identity) आणि परवानग्यांची (Permissions) समस्या आहे.

लोकांची पडताळणी करण्यासाठी, बॉट्स शोधून काढण्यासाठी आणि अकाउंट हॅक होण्यापासून रोखण्यासाठी सिस्टीम्स तयार करण्यात बँकांनी अनेक दशके घालवली आहेत. एआय एजंट्स हे मॉडेल अधिक गुंतागुंतीचे बनवतात कारण ते ग्राहकांचे योग्य प्रतिनिधी असू शकतात, पण तांत्रिकदृष्ट्या एखाद्या ऑटोमेटेड धोक्यासारखे वागू शकतात.

त्यामुळे डिजिटल बँकिंगच्या पुढच्या टप्प्यात फक्त ग्राहकाला ओळखण्यापेक्षा (KYC) अधिक गोष्टींची आवश्यकता असू शकते. बँकांना हेदेखील जाणून घ्यावे लागेल की ग्राहकाचा एजंट कोण आहे, त्याला कशाचा अ‍ॅक्सेस आहे, तो कोणती कामे करू शकतो आणि त्याने चूक केल्यास त्याची जबाबदारी कोणाची असेल.

जर एखाद्या एआय एजंटने स्पष्ट परवानगीशिवाय पैशांची देवाणघेवाण केली, तर त्यासाठी कोण जबाबदार असावे: ग्राहक, बँक की तो एजंट बनवणारी कंपनी?

(विविध स्रोत: सीएनबीसी, एनडीटीव्ही, टाइम्स, फोर्ब्स इत्यादी)

--- तुषार भ. कुटे