रातराणीचे रहस्य - गुरुनाथ नाईक

मराठी साहित्यविश्वात सत्तर ते नव्वदच्या दशकात रहस्यकथा, भयकथा आणि साहसकथांच्या माध्यमातून वाचकांच्या मनावर अफाट गारुड करणारे लोकप्रिय आणि अग्रगण्य नाव म्हणजे गुरुनाथ नाईक. त्यांच्या लेखणीतून अवतरलेल्या आणि वाचकांना शेवटपर्यंत खिळवून ठेवणाऱ्या अनेक कादंबऱ्यांनी मराठी साहित्यात एक वेगळाच इतिहास रचला. आजच्या नव्या पिढीला या रहस्यमय आणि थरारक साहित्याची पुन्हा एकदा ओळख व्हावी, या हेतूने 'प्राकृत प्रकाशना'ने गुरुनाथ नाईक यांचा 'रातराणीचे रहस्य' हा गाजलेली कादंबरी संग्रह नव्याने प्रकाशित केला आहे. हे पुस्तक म्हणजे रहस्य, थरार, सूड आणि गुन्हेगारी विश्वातील अनेक गुंतागुंतीच्या घटनांचे चित्तथरारक असे सादरीकरण आहे. या पुस्तकात प्रामुख्याने 'रातराणी' आणि 'भ्रमिष्ट सुंदरी' अशा उत्कंठावर्धक कथांचा समावेश असून, या कथा वाचकाला एका वेगळ्याच आणि गूढ जगात घेऊन जातात.

कादंबरीच्या कथानकाची सुरुवातच रहस्यमय आणि वेगाने होते. मध्यरात्रीच्या भयाण शांततेत चार अट्टल दरोडेखोर मुंबईतील एका बड्या असामीच्या, म्हणजेच हजरत हबीब चौधरीच्या घरात शिताफीने प्रवेश करतात आणि लाखोंची बेकायदेशीर संपत्ती लुटतात. परंतु, त्यांच्याही नकळत कोणीतरी त्यांच्यावर पाळत ठेवून असते आणि त्यांची सर्व लूट एका अज्ञात शक्तीकडून पळवली जाते. इथेच कथेला एक अनपेक्षित कलाटणी मिळते आणि 'रातराणी' या अत्यंत शक्तिशाली, गूढ आणि मध्यवर्ती पात्राचा उदय होतो. रजनी काटकर नावाची एक श्रीमंत, उच्चशिक्षित आणि गरिबांबद्दल प्रचंड कळवळा असलेली तरुणी हीच प्रत्यक्षात 'रातराणी' असते. तिच्या डोळ्यांसमोर तिच्या वडिलांची एका क्रूर दरोडेखोराने अत्यंत निर्घृणपणे हत्या केलेली असते. या भयानक घटनेनंतर रजनी एका वेगळ्याच आणि कठोर मार्गावर चालण्याचा धाडसी निर्णय घेते. ती स्वतःचे खरे रूप आणि अस्तित्व जगापासून लपवून 'रातराणी' बनते आणि मुंबईतील खतरनाक गुन्हेगारांसाठी एक मृत्यूचा सापळा उभा करते.

एकिकडे गरिबांना मायेचा आधार देणारी रजनी आणि दुसरीकडे गुन्हेगारांचा कर्दनकाळ ठरणारी 'रातराणी' असे तिचे हे दुहेरी जीवन वाचकांना प्रचंड भुरळ घालते. या संपूर्ण प्रवासात इन्स्पेक्टर माने नावाचे एक हुशार, धूर्त आणि करारी पोलीस अधिकारी रातराणीच्या मागावर असतात. रातराणी आणि इन्स्पेक्टर माने यांच्यात चाललेला हा शह-काटशहाचा खेळ अतिशय रंजक आणि श्वास रोखून धरणारा आहे. रातराणी नेहमीच पोलिसांच्या दोन पावले पुढे असते. ती केवळ गुन्हेगारांनाच शिक्षा करत नाही, तर जगदिशसारख्या एका माजी गुन्हेगाराला सन्मार्गावर आणण्यासाठीही मदत करते. या पुस्तकातील कथेचा दुसरा भाग म्हणजेच 'भ्रमिष्ट सुंदरी' ही कथादेखील तितकीच रहस्यमय आहे. यामध्ये सुलभा परांडे नावाची एक तरुणी अमली पदार्थांच्या एका मोठ्या आणि आंतरराष्ट्रीय टोळीच्या जाळ्यात अडकते. रंगारी आणि त्याच्या साथीदारांकडून तिचे अपहरण करून तिला मळवलीच्या एका निर्मनुष्य बंगल्यात डांबून ठेवले जाते. त्या ठिकाणी पोहोचून धाडसाने सुलभाची सुटका करणारी रातराणी आणि या टोळीचा पर्दाफाश करण्यासाठी धडपडणारे इन्स्पेक्टर माने यांचा थरार लेखकाने जिवंतपणे रेखाटला आहे.

गुरुनाथ नाईक यांची लेखनशैली ओघवती, वेगवान आणि कुठेही कंटाळा न येऊ देणारी आहे. कथेतील प्रत्येक प्रसंग, मग तो मध्यरात्रीचा दरोडा असो, गुन्हेगारांमधील अंतर्गत रक्तरंजित संघर्ष असो किंवा रातराणीने केलेली थरारक कारवाई असो, सर्व काही वाचकांच्या डोळ्यांसमोर एखाद्या चित्रपटासारखे उभे राहते. संवादांमधील तिखटपणा आणि पात्रांच्या मानवी भावनांचे सूक्ष्म चित्रण यामुळे कादंबरी अधिकच वास्तववादी आणि परिणामकारक बनते. 'रातराणीचे रहस्य' हे पुस्तक खऱ्या अर्थाने रहस्यकथांच्या चाहत्यांसाठी एक मोठी पर्वणी आहे. आजच्या काळातही ही कथा वाचकांना तितकीच ताजी आणि खिळवून ठेवणारी वाटते. प्राकृत प्रकाशनाने हे जुने आणि दर्जेदार अभिजात साहित्य पुन्हा एकदा अतिशय सुंदर आणि आकर्षक स्वरूपात वाचकांसमोर आणून एक अतिशय स्तुत्य आणि अभिनंदनीय कार्य केले आहे. ज्यांना वेगाने पुढे जाणारी आणि प्रत्येक पानावर उत्सुकता वाढवणारी पुस्तके वाचायला आवडतात, त्यांनी हे पुस्तक नक्कीच वाचायला हवे.

--- तुषार भ. कुटे 

#मराठी #पुस्तक #परीक्षण #गुरुनाथ_नाईक #रहस्य #थरार #कादंबरी #कथा