मागच्या वर्षीची गोष्ट आहे. सासूबाईंनी गावावरून येताना गावठी कोरफडीचे एक इवलेशे रोपटे आणून दिले होते. घरात त्यावेळी लावण्यासाठी कोणतीही रिकामी कुंडी उपलब्ध नव्हती. त्यामुळे सलग दोन दिवस ते रोपटे आपल्या उघड्या मुळांसह बागेमध्ये एका कोपऱ्यात तसेच पडून होते. शेवटी माझी दृष्टी एका लहानश्या रिकाम्या कुंडीवर गेली आणि मी त्यात ते रोपटे लावून दिले. दोन दिवस मुळांना माती न मिळाल्यामुळे आणि त्या कुंडीचा आकारही अगदीच लहान असल्यामुळे हे रोपटे खरोखरच जगेल की नाही, याबद्दल माझ्या मनात साशंकता होती.
पण निसर्गाची जिद्द काही वेगळीच असते! माझ्या सर्व शंकांना खोटे ठरवत त्या इवल्याशा कोरफडीने मातीत घट्ट मूळ धरले आणि ती तगून राहिली. मी देखील बागेतील इतर रोपांप्रमाणेच त्याला वेळच्या वेळी खतपाणी देण्यास सुरुवात केली. हळूहळू त्या रोपट्याचा आकार वाढू लागला आणि त्याचा हिरवागार विस्तार डोळ्यांना सुखावू लागला. खरं सांगायचं तर, कोरफडीचा नेमका उपयोग काय असतो, हे मला तेव्हा निश्चित माहीत नव्हते. पण ती त्वचेच्या आरोग्यासाठी गुणकारी असते, असे कुठेतरी वाचल्याचे मला आठवत होते.
पाहता पाहता काही महिन्यांतच ही कोरफड इतकी जोमाने वाढली की ती त्या छोट्या कुंडीत मावेनाशी झाली. विशेष म्हणजे, त्या मूळ रोपाच्या आजूबाजूला कोरफडीची आणखी छोटी छोटी आणि गोंडस रोपे तयार झाली होती. यामुळे त्या एकाच कुंडीवरचा आणि मूळ रोपावरचा ताण खूप वाढत चालला होता. हा ताण कमी करण्यासाठी मी ती आजूबाजूची छोटी रोपे मुळासकट उपटून काढली आणि चार नव्या, मोकळ्या कुंड्यांमध्ये त्यांची लागवड केली. एका अर्थाने, माझ्या मूळ कोरफडीला चार गोंडस पिल्ले झाली होती आणि त्यातून मोठ्या आनंदाने चार नवी रोपे तयार झाली होती.
नव्या कुंड्यांमध्ये आणि मोकळ्या मातीत स्थिरावल्यानंतर या नवीन रोपांच्या वाढीलाही प्रचंड वेग आला. बघता बघता ही पिल्ले देखील मोठी होऊन त्यांचे रूपांतर आता स्वतंत्र झाडांमध्ये होऊ लागले आहे. गंमत म्हणजे, आता आणखी काही महिन्यांच्या विश्रांतीनंतर माझ्या त्या पहिल्या मूळ झाडाच्या आजूबाजूला पुन्हा नव्याने चार छोटी रोपे डोकावू लागली आहेत. नव्या रोपांना देखील आता पिल्ले येऊ लागली आहेत! आमच्या बागेत जणू कोरफडीची लोकसंख्याच वेगाने वाढत चालली आहे!
जेव्हा एखादे रोप अशा प्रकारे स्वतःहून नवीन रोपांना जन्म देते आणि आपला विस्तार करते, तेव्हा निसर्गाची ही नैसर्गिकपणे वृद्धिंगत होण्याची क्षमता पाहून मन खऱ्या अर्थाने भारावून जाते. निसर्ग असाच स्वतःच्या ताकदीवर फुलत आणि वाढत असतो; त्याला फक्त आपल्या एका छोट्याशा मदतीच्या हाताची आणि मायेची गरज असते, हीच सकारात्मक शिकवण या कोरफडीच्या पिल्लांनी आहे.
--- तुषार भ. कुटे.
#निसर्ग
पाहता पाहता काही महिन्यांतच ही कोरफड इतकी जोमाने वाढली की ती त्या छोट्या कुंडीत मावेनाशी झाली. विशेष म्हणजे, त्या मूळ रोपाच्या आजूबाजूला कोरफडीची आणखी छोटी छोटी आणि गोंडस रोपे तयार झाली होती. यामुळे त्या एकाच कुंडीवरचा आणि मूळ रोपावरचा ताण खूप वाढत चालला होता. हा ताण कमी करण्यासाठी मी ती आजूबाजूची छोटी रोपे मुळासकट उपटून काढली आणि चार नव्या, मोकळ्या कुंड्यांमध्ये त्यांची लागवड केली. एका अर्थाने, माझ्या मूळ कोरफडीला चार गोंडस पिल्ले झाली होती आणि त्यातून मोठ्या आनंदाने चार नवी रोपे तयार झाली होती.
नव्या कुंड्यांमध्ये आणि मोकळ्या मातीत स्थिरावल्यानंतर या नवीन रोपांच्या वाढीलाही प्रचंड वेग आला. बघता बघता ही पिल्ले देखील मोठी होऊन त्यांचे रूपांतर आता स्वतंत्र झाडांमध्ये होऊ लागले आहे. गंमत म्हणजे, आता आणखी काही महिन्यांच्या विश्रांतीनंतर माझ्या त्या पहिल्या मूळ झाडाच्या आजूबाजूला पुन्हा नव्याने चार छोटी रोपे डोकावू लागली आहेत. नव्या रोपांना देखील आता पिल्ले येऊ लागली आहेत! आमच्या बागेत जणू कोरफडीची लोकसंख्याच वेगाने वाढत चालली आहे!
जेव्हा एखादे रोप अशा प्रकारे स्वतःहून नवीन रोपांना जन्म देते आणि आपला विस्तार करते, तेव्हा निसर्गाची ही नैसर्गिकपणे वृद्धिंगत होण्याची क्षमता पाहून मन खऱ्या अर्थाने भारावून जाते. निसर्ग असाच स्वतःच्या ताकदीवर फुलत आणि वाढत असतो; त्याला फक्त आपल्या एका छोट्याशा मदतीच्या हाताची आणि मायेची गरज असते, हीच सकारात्मक शिकवण या कोरफडीच्या पिल्लांनी आहे.
--- तुषार भ. कुटे.
#निसर्ग

No comments:
Post a Comment
to: tushar.kute@gmail.com